Birleşmiş
Milletler “Kadın ve Kız Çocuklarının Haklarının Korunması ve
Geliştirilmesi Ortak Programı”
çerçevesinde 6 pilot ilimizde yapılan katılımcı atölye
çalışmaları sonunda,
“Yerel Eşitlik Eylem Planları” üretilmiştir. Kentlerde
eşitlikçi bir bakışın yaygınlaştırılması, yönetime ve uygulamalara
yansıması hedeflemiştir.
Bu hedefe
ulaşmak yolunda Ortak Programın Destek Projelerinden
biri;
“Kadın
Dostu bir Kent” için
“Kentsel Hizmetlerin
Ìyileştirilmesi ve Yeniden Tasarlanması Proje Çalışması”dır.
Bu destek
proje yerel yönetimle elele, somut mekansal projeler yapmayı ve
kadın dostu mekanlar
üretmekte somut adımlar atılmasını
hedeflemektedir.
Bilkent
Üniversitesi Peyzaj Mimarisi ve Kentsel Tasarım Bölümü Üçüncü sınıf
öğrencilerinin katkıları ile gerçekleştirilen: Pilot Atölye Van,
farklı alanlardan katılımcıların varlığı ile interaktif bir süreç
izlemiştir.
“ Pilot
Atölye Van” sürecinde, kadınların kentsel mekanda; daha rahat, güvenli, sürdürülebilir,
sosyalleşmiş, eşit
varolmasına yönelik tasarım projelerinin geliştirilmesi
istenmiş,
• Ortak
Programa akademik bakış ve
teknik birikimi dahil edebilmek,
•
Öğrencilerin yaratıcı
ve öncü yaklaşımlarını kullanabilmek,
• Farklı
kurumların
işbirliğini ve
koordinasyonunu sağlamak,
• Kadın
Dostu Kent kavramına temel oluşturacak ilkeleri somutlaştırmak ve
cinsiyet duyarlı
projeler üretmek amaçlanmıştır.
Atölye
çalışması iki aşamada gerçekleştirilmiştir.
Birinci
Aşama, 10 Mayıs 2007’de
Ankara’da Bilkent Üniversitesi Peyzaj Mimarisi ve Kentsel
Tasarım Bölümünde gerçekleştirilmiştir. BMOP Ulusal Direktörü
Mustafa Çöğgün, BM Ortak Program Yöneticisi Nevin Şenol, Proje
danışmanları ve “Pilot Atölye Van” yürütücüleri Dr. Deniz Altay,
Yıldız Tokman’nın katıldığı bir oturumda öğrencilere "Ortak Program"
tanıtılmış ve illerde gerçekleştirilen eğitim çalışması özet olarak
aktarılmıştır. Oturum Bilkent Üniversitesi’nden Dr.Dilek Cindoğlu,
Dr.Emine İncirlioğlu, Dr.Tijen Sonkan tarafından yönetilmiş ve
öğrencilerle “Kadın Dostu Kent” üzerine
tartışılmıştır.
İkinci
aşama, ilk çalışma ili
olarak seçilen
Van'da 26-28 mayıs 2007 tarihlerinde gerçekleştirilmiş ve
toplantıya; Dr. Deniz Altay ve Yıldız Tokman başkanlığında 13
öğrenci, Van Belediye Başkan Yardımcısı Mahmut Ergüç, Park ve
Bahçeler Müdürü Nevzat İnanç, Ulaşım Hizmetleri Müdürü Yusuf Coşar,
İmar Müdürü Yardımcısı
Hakan Özkök, yerel kadın kuruluşlarından Van Kadın
Derneği'nden Zelal Özgökçe, Mavigöl Kadın Derneği'nden Beyhan
Tunçekin, Sevgi Kadın Derneği'nden Yüksel Kaya ve BM Ortak Program
Van Koordinatörü Ayşe Sargın katılmışlardır.
Katılımcıların
yorum ve soruları ile zengin bir fikir alışverişine imkan vermiş
toplantıda üzerinde çalışılacak iki “proje alanı” belirlenmiştir.
Bunlar;
-Mahallelerdeki
açık alan gereksinimini çözmeye yönelik bir “park alanı”
(DDY lojmanları mahalle
parkı),
-Kadının
kent merkezini rahat ve kolay kullanımına yönelik sokak
düzenlemesi:"Sanat Sokağı”
projeleridir.
Atölye
çalışmasında;
-Alan
Analizleri (Proje alanlarındaki problemlerin saptanması,
fotoğraflanması, röportaj, film vb. )
-Projelendirme
çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
Öğrenciler
analizler sonunda farklı iki proje alanına ilişkin tasarım
ilkelerini belirleyerek proje alternatiflerini üretmiştir.
Proje
geliştirme sürecinde Van’a özgü kadın sorunları ve kentsel sorunlar
gözönünde bulundurularak tasarım yapmaya özen gösterilmiştir. Ayrıca
projelerde kentin coğrafi ve iklimsel özellikleri de gözönüne
alınmıştır.
Proje
ekipleri iki proje alanı için
farklı ölçeklerde dört proje üretmişlerdir.
Öğrencilerin
yerel yöneticiler ve kadın organizasyonlarına projelerini sundukları
jüri sunuşları 28 Mayıs’ta başlamıştır. Bu sunuşlar çok öğretici ve yapıcı bir süreç
biçiminde gelişmiştir.
Oturumda
Jüri üyesi olarak; Van Belediyesi yetkilileri, yerel kadın
kuruluşlarından temsilciler bulunmuştur. Jüriye projeler anlatılmış
ve jüri üyeleri farklı bakış açılarından eleştirilerini ve
yorumlarını ortaya koymuşlardır.
Geliştirilen
öğrenci projeleri, kadınların kenti daha fazla ve endişesizce
kullanmalarına yönelik somut, detaylandırılmış öneriler ve öğeler
içermektedir.
Bu
öneriler arasında :
-El
ürünleri pazarının planları ve
stand tasarımları,
-Proje
alanlarının karanlıkta güven içinde kullanılabilmesine yönelik
aydınlatma projeleri,
-Yörenin
iklim koşullarına uygun bitki listesi, su kullanımı (havuzlar, fıskiyeler..)
önerileri,
-Çocuklar
için çekici hale getirilmiş böylece kadınların kullanımını teşvik
eden tasarımlar,
-Rahat yürüme ve güvenli harekete
imkan verecek, buzlanma yapmayacak yer döşemesi malzeme
önerileri,
-Farklı
ve çeşitli kullanımları
için kapalı mekan
tasarımları,
-Farklı
talepleri değerlendiren aktivite-spor alanları, dinlenme ve hayal
kurma mekanları,
sahne-gösteri alanları
-Estetik
kaygı,tarihi, yerel değerleri
gözetme
-Doğayı
koruyan, yerel malzemeyi kullanan ekonomik
çözümler,
-Merdiven,
duvar ve rampa çözümleri, alternatifli yollar.
-Yöredeki
mevcut fiziksel değerleri (dere, kanal, tepe, çukur…) gözönünde
bulunduran korumacı projeler yer almıştır.
Pilot
Atölye Van, yararlı ve verimli bir çalışma
olmuş;
-Kısa
vadeli detay çözümlerin uzun vadede bir düşünce biçimini
değiştirmede öncü olabileceği,
-Sorunların
çözümünü somut proje önerileri üzerinde tartışmanın
önemi,
-Gençlerin,
eşitlikçi bir toplum üzerine düşünmelerinin ve fikir geliştirmelerinin
ne denli önemli olduğunu
ortaya çıkarmıştır.
Pilot
Atölye Van, Van Belediyesi
Park ve Bahçeler Müdürü Nevzat İnanç’ın yaptığı kapanış
konuşması ile sonlanmıştır. İnanç geliştirilen projeler üzerine son
derece yararlı ve yerel bakışı yansıtan yapıcı eleştirilerini yaptıktan
sonra bazı ufak
düzeltmelerle
projelerin uygulamaya konulabileceğini belirtmiş ve gençleri
alkışlayarak oturumu kapatmıştır.
Ortak
Program çerçevesinde tekrarlanacak benzer çalışmalar projenin pilot
kentlerde uygulama yönünde derinleştirilmesinin bir aracı olarak
kullanılabilecektir.
Bilkent
Üniversitesi Peyzaj Mimarisi ve Kentsel Tasarım
Bölümü
Ders: Kentsel Çevrenin Analizi (Dr.Deniz
Altay) ve III. sınıf öğrencileri ;Emek Erdolu, Ozan Hatiboğlu, Emrah
Anık, Ergün Özyörük, Can Atak, Sinem Uğur,Asmin Kavas, Berrak
Bakışkan, Umut Özdemir, Medine Yıldırım, Şölen Ünal, Jale Sarı,
Engin
Diker
